Taal van de rechtspleging volgens de wet van 15 juni 1935
Vind de taal van de gedinginleidende akte en van de burgerlijke rechtspleging, en de mogelijkheden om die te wijzigen.
Taal van de gedinginleidende akte en van de rechtspleging
Frans
art. 4, § 1 Wet 15/06/1935
Taalwijziging
- De verweerder kan vragen dat de rechtspleging in het Nederlands wordt voortgezet, vóór elk verweer en elke exceptie, zelfs van onbevoegdheid. De zaak wordt dan verwezen naar een gerecht van de andere taal. De rechter kan weigeren als de verweerder de taal van de gedinginleidende akte voldoende kent. (art. 4, § 1, al. 3 and § 2 Wet 15/06/1935)
- Verschijnt de verweerder in persoon, dan is het verzoek mondeling; wordt hij vertegenwoordigd, dan is het schriftelijk, door de verweerder zelf opgesteld en ondertekend.
- Alle partijen kunnen samen om de taalwijziging vragen vóór elk verweer, op de inleidende zitting of schriftelijk ter griffie uiterlijk 8 dagen vóór die zitting; de rechter beslist binnen 15 dagen (art. 7).
- Alle partijen met woonplaats in het gerechtelijk arrondissement Brussel kunnen, nadat het geschil is ontstaan, overeenkomen te verschijnen voor het gerecht van de taal van hun keuze (art. 7ter).
- Beroep tegen een schending van de taalregels door een Brussels gerecht: binnen 15 dagen na ontvangst van de beslissing, bij de Franstalige en Nederlandstalige rechtbanken die samen zitting houden (art. 23quater).
Sancties en stukken
- Proceshandelingen in de verkeerde taal zijn nietig, en de rechter werpt dit ambtshalve op. Een tegensprekelijk vonnis dat niet louter voorbereidend is, dekt de nietigheid van de eerdere handelingen; nietige handelingen stuiten niettemin de verjaring (art. 40).
- Conclusies zijn proceshandelingen: ze moeten in de taal van de rechtspleging worden opgesteld.
- Stukken in een andere taal: vertaling enkel op verzoek van de partij tegen wie ze worden aangevoerd, nooit ambtshalve (art. 8).
- Een akte die in een ander taalgebied wordt betekend, moet worden vertaald, tenzij de geadresseerde de taal heeft gekozen of aanvaard (art. 38).
Exporteren
Exports dragen het briefhoofd van Hublex. Met een bevestigd adres dragen ze dat van uw kantoor.
De link bevat de ingevulde data, bedragen en opties, nooit een naam.
Bronnen
Regels gecontroleerd op 04/10/2026
- Wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken
- Grondwettelijk Hof, arrest 120/2019 (art. 40)
Hulpmiddel. De advocaat blijft verantwoordelijk voor de berekening en voor de controle van de toepasselijke regel.
Hoe het werkt
Hoe werkt de tool
U vermeldt het stadium (eerste aanleg of hoger beroep), de zetel van het gerecht en de woonplaats van de verweerder (de zetel voor een rechtspersoon). In Brussel preciseert u ook het gerecht, de band met Halle-Vilvoorde en het geval van een werknemer die zijn werkgever of de arbeidsongevallenverzekeraar dagvaardt.
De tool geeft:
- de taal van de gedinginleidende akte en van de rechtspleging, met het toepasselijke artikel;
- het recht van de verweerder om een andere taal te vragen, het gevolg daarvan en de weigeringsgronden;
- het gezamenlijk verzoek van de partijen en, in Brussel, het akkoord van de partijen en het beroep van art. 23quater;
- de regels over nietigheid, stukken en betekening.
Wettelijke grondslag
Wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken:
- Art. 1, 2 en 2bis: Frans voor de gerechten van Henegouwen, Luik, Luxemburg, Namen en Waals-Brabant; Nederlands in Antwerpen, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Limburg en Leuven; Duits in het arrondissement Eupen.
- Art. 3: Nederlands voor de vredegerechten en politierechtbanken (tot het bedrag van art. 590 Ger.W.) van de kantons van Halle-Vilvoorde, en voor de Brusselse gerechten waarvan de territoriale bevoegdheid berust op een plaats in Halle-Vilvoorde.
- Art. 4: voor de andere gerechten van het arrondissement Brussel volgt de taal van de akte de woonplaats van de verweerder. Het Franse taalgebied: Frans; het Nederlandse taalgebied: Nederlands; een van de 19 gemeenten of geen gekende woonplaats in België: keuze van de eiser. Voor een rechtspersoon telt de zetel. Meerdere verweerders: het taalgebied van de meerderheid (art. 6).
- Art. 4, § 3, 7bis en 7, § 1bis: eigen regels voor de zes randgemeenten (Drogenbos, Kraainem, Linkebeek, Sint-Genesius-Rode, Wemmel, Wezembeek-Oppem), Moeskroen, Komen-Waasten en Voeren.
- Art. 7 en 7ter: gezamenlijk verzoek; akkoord van de partijen met woonplaats in het arrondissement Brussel.
- Art. 24: het hoger beroep wordt gevoerd in de taal van het bestreden vonnis.
- Art. 40: nietigheid van akten in een andere taal, ambtshalve opgeworpen.
Aandachtspunten
- De verweerder vraagt de taalwijziging vóór elk verweer en elke exceptie, zelfs van onbevoegdheid. Verschijnt hij in persoon, dan is het verzoek mondeling; wordt hij vertegenwoordigd, dan stelt hij het zelf op en ondertekent hij het. Voor de vrederechter wordt de rechtspleging in de andere taal voortgezet; de andere gerechten verwijzen de zaak.
- In Brussel kan de rechter weigeren als de verweerder de taal van de akte voldoende kent. Voor een verweerder met woonplaats in de 19 gemeenten of de zes randgemeenten blijven slechts twee gronden over: de taal van de meerderheid van de dienstige stukken, of die van de arbeidsverhouding.
- Beroep van art. 23quater: binnen 15 dagen na ontvangst van de beslissing, bij de Franstalige en Nederlandstalige rechtbanken die samen zitting houden.
- Een tegensprekelijk vonnis dat niet louter voorbereidend is, dekt de nietigheid van de eerdere akten; de nietige akte stuit niettemin de verjaring. Het Grondwettelijk Hof heeft de wijziging van art. 40 door de wet van 25 mei 2018 vernietigd (arrest 120/2019).
- Stukken: vertaling enkel op verzoek van de partij tegen wie ze worden aangevoerd (art. 8). Akte betekend in een ander taalgebied: vertaling, tenzij de geadresseerde de taal heeft gekozen of aanvaard (art. 38).
Wat de tool niet doet
- Hij behandelt geen strafzaken.
- Hij dekt niet de verweerder met woonplaats in het Duitse taalgebied die in Brussel wordt gedagvaard: art. 4 regelt dat geval niet.
- Hij past de meerderheidsregel tussen meerdere verweerders (art. 6) niet zelf toe en wijst het gerecht van verwijzing niet aan.
Controle en verantwoordelijkheid
De regels zijn gecontroleerd op 4 oktober 2026. De tool ondersteunt de advocaat, die verantwoordelijk blijft voor de keuze van de taal en voor de controle van de toepasselijke regel.
Bijgewerkt op 4 oktober 2026
Veelgestelde vragen
In welke taal dagvaarden in Brussel?
Voor de gerechten van het arrondissement Brussel volgt de taal van de gedinginleidende akte de woonplaats van de verweerder (art. 4 van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken). Woonplaats in het Franse taalgebied: Frans. In het Nederlandse taalgebied: Nederlands. In een van de 19 Brusselse gemeenten, of geen gekende woonplaats in België: de eiser kiest tussen Frans en Nederlands. Uitzondering: voor de vredegerechten en politierechtbanken van de kantons van Halle-Vilvoorde, en wanneer de territoriale bevoegdheid van een Brussels gerecht berust op een plaats in Halle-Vilvoorde, verloopt de rechtspleging in het Nederlands (art. 3).
In welke taal een vennootschap dagvaarden in Brussel?
Voor een rechtspersoon telt de zetel, zoals de woonplaats voor een natuurlijke persoon (Grondwettelijk Hof, arrest 11/2014). Een werknemer die aan een Brusselse vestiging verbonden is, kan zijn werkgever of diens arbeidsongevallenverzekeraar dagvaarden in de taal die die partij tegenover hem moet gebruiken (arresten 98/2010 en 11/2014).
Kan de verweerder vragen dat de rechtspleging in een andere taal wordt gevoerd?
Voor de Brusselse gerechten van art. 4: ja, vóór elk verweer en elke exceptie, zelfs van onbevoegdheid. Voor de vrederechter wordt de rechtspleging in de andere taal voortgezet voor dezelfde rechter; de andere gerechten verwijzen de zaak naar een gerecht van de andere taal. De rechter beslist onmiddellijk. Hij kan weigeren als de verweerder de taal van de akte voldoende kent; heeft de verweerder zijn woonplaats in een van de 19 gemeenten of de zes randgemeenten, dan enkel op de twee gronden die verband houden met de stukken en de arbeidsverhouding. Elders bestaat dat recht enkel voor een verweerder met woonplaats in Moeskroen, Komen-Waasten of Voeren (art. 7, § 1bis) of in een van de zes randgemeenten (art. 7bis en 4, § 3). Anders kan de taal enkel op gezamenlijk verzoek van alle partijen worden gewijzigd (art. 7).
In welke taal hoger beroep instellen?
In de taal van het bestreden vonnis (art. 24). Het hoger beroep tegen een vonnis in het Duits wordt in het Duits gevoerd, in Luik. Een verweerder die in eerste aanleg verstek heeft laten gaan, kan bij het begin van het hoger beroep nog om de taalwijziging vragen (Grondwettelijk Hof, arrest 124/2019).
Wat gebeurt er als een proceshandeling in de verkeerde taal is opgesteld?
Ze is nietig, en de rechter werpt die nietigheid ambtshalve op (art. 40). Een tegensprekelijk vonnis dat niet louter voorbereidend is, dekt de nietigheid van de gedinginleidende akte en van de eerdere akten, niet die van het vonnis zelf. De nietige akte stuit niettemin de verjaring en de proceduretermijnen. Conclusies zijn proceshandelingen: ze volgen de taal van de rechtspleging.
Moeten stukken in een andere taal worden vertaald?
Niet ambtshalve. De rechter beveelt de vertaling enkel op verzoek van de partij tegen wie het stuk wordt aangevoerd, bij gemotiveerde beslissing, zonder rechtsmiddel, en de kosten zijn verhaalbaar (art. 8). In strafzaken oordeelde het Hof van Cassatie dat stukken geen proceshandelingen zijn en buiten de nietigheid van art. 40 vallen (Cass. 30 januari 2024).
Kunnen de partijen samen de taal van de rechtspleging kiezen?
Ja. Alle partijen kunnen samen om de taalwijziging vragen vóór elk verweer, op de inleidende zitting of schriftelijk ter griffie uiterlijk 8 dagen vóór die zitting; de rechter beslist binnen 15 dagen (art. 7). In Brussel kunnen partijen die allen hun woonplaats in het arrondissement hebben, na het ontstaan van het geschil ook overeenkomen te verschijnen voor het gerecht van de taal van hun keuze (art. 7ter).